KELİMELER ANLAMLARI CÜMLEDE KULLANIMI CÜMLENİN ANLAMI
Aaşam  Akşam     
Aaşamaadar Akşama Kadar Aaşamaadar bekledim gelmedin Akşama kadar bekledim gelmedin
Abooovvv Abartma, şaşkınlık, korku ifade eden anlatımlarda kullanılır. Abooovv hindi hapı yuttuk Abooov Şimdi hapı yuttuk
Adamakıllı Eksiksiz, tam İşini yapmışıkan adamakıllı yap İşini yapmışken sağlam yap
Ağız İnek veya keçinin ilk sütü    
Ağnanmak Tepinmek, Yerde yuvarlanmak Ne ağnanıp duruyon eşşek gibi yav. Eşek gibi ne tepinip duruyorsun ya
Afır Ağır Naadar afırsın yav Ne kadar ağırsın ya
Akiirmek Akıvermek Su akiirdi gitti Su akıverdi gitti
Alaabak Ala renkli, değişik sesler çıkarabilen karga büyüklüğünde kuş.    
Alık Eskimiş elbise parçaları Üstüne alık al ıslanma  
Aligöpder Helikopter Köyün yanından aligöpder geçti Köyün yanından helikopter geçdi
Aliirmek Alıvermek Oğlum altevden keserimizi aliir gel. Oğlum alt kattan keserimizi alıver gel
Altev Evin alt katı    
Ana Anne    
Anarya  Geri geri (Arka arkaya)  Fitesi anaryaya dak yavaş yavaş gel. Vitesi geriye tak, yavaş yavaş gel.
Appacık Tertemiz Elimi yudum appacık oldu Elimi yıkadım tertemiz oldu.
Arkayannı Arka tarafı Arkayannıma saklan görmesinler Arka tarafıma saklan görmesinler
Arküüz Arka yüz, Arka taraf Arküüzden bi ses geldi Arka taraftan bi ses geldi
Aşüüz Aşağı Yüz. Evin alt katı, Ahır olarak kullanılan alt kata da denir. Hayvanı aşüüze bağla gel. Hayvanı ahıra bağla gel
Ataş Ateş Ataşına yandım gülüm Ateşine yandım gülüm
Atdıriirmek Atıvermek Virdiim parayı az dii atdıriirmiş Verdiğim parayı az diye atıvermiş
Atdıtdıriirmek Biraz daha uzağa atıvermek Çocuk oyuncaanı   
Aydaş Yaramaz çocuk, ele avuca sığmaz Sen heç akıllanmıyacan mı aydaş. Sen hiç akıllanmayacak mısın yaramaz?
Ayşeelin Ayşe Gelin Günaydın Ayşeelin Günaydın Ayşe Gelin
Azzık Azık, Dışarda yenecek erzak Azzığa domatis gatmayı unutma Azığıma domates koymayı unutma
Babıç Pabuç, terlik Babıcı gey ayağın kirlenmesin Terliği giy ayağın kirlenmesin
Baççe Bahçe Ben baççeyi bi gezip geleyim. Ben bahçeyi dolaşıp geleyim
Balcan Patlıcan Boon aaşam balcan dolması var. Bugün akşam yemekte patlıcan dolması var.
Bandırma Şeker sucuğu    
Barana Asma direği    
Barnak Parmak Soruyu bilen barnak galdırsın Soruyu bilen parmak kaldırsın
Bekitmek Sıkı bağlamak,sağlamlaştırmak. Vurmak anlamı da vardır Eşyaları iyi bekit düşmesin Eşyaları sağlam bağla düşmesin
Bel Bir çeşit küreğe benzer toprak kazma aracı    
Bellemek Öğrenmek. Toprağı bel aracıyla kazmak Bağın dibini belliyorun Bağın toprağını bel ile kazıyorum
Besdine Girişmek Bahse Tutuşmak Besdine girişek mi? Fener Şampiyon Bahse girelim mi? Fenerbahçe şampiyon
Bıkçı El Testeresi Hu dalı bıkçıynan kesiir baalım Şu dalı testereyle kesiver bakalım
Bicik Meme Geçinin biciğine çive yapışmış Keçinin memesine kene yapışmış
Bi kürem Bir sürü Adamın bi kürem parası var Adamın Bir sürü parası var
Bireerif "Bire herif", "Bire adam" anlamında kullanılır Naptın bireerif Ne yaptın bire adam
Bişirmek Pişirmek    
Bişiddirmek Pişirtmek Dün bişiddirdiğim samırsaa yimedin Dün pişirttiğim sarımsağı yemedin
Bi yir Bir yer    
Bizziklemek Karıştırmak, bir şeyi deşelemek Arının yuvası bizziklenmez Arının yuvası karıştırılmaz
Bocut Alüminyum veya bakır Sürahi Bocudu çeşmeden doldurüür gel. Surahiyi çeşmeden dolduruver gel
Boon Bu gün Boon napıyon? Bu gün ne yapıyorsun?
Bostan Sebzelerin genel adı Bostan topladık Sebze topladık
Bostanlık Sebze ekilen yer Bostanlık su istiyor Sebzelik su istiyor
Böğür Vücutta karın bölgesinin yan tarafı Böğrüm ağrıyor  
Börtme Tahılın Haşlanmasıyla yapılan bir tür yağsız salçasız yemek    
Böyü  Örümcek Gızlar böyüden çok gorkallar Kızlar örümcekten çok korkarlar
Böyük Büyük Böyük adamsın vesselam Büyük adamsın vesselam
Bösböyük Büsbüyük, Kocaman Bösböyük bi evimiz var Büsbüyük bir evimiz var
Burgu El gücü ile çalışan elektriksiz matkap Burguyu getir de hurayı bi deleyim Burguyu getir de şurayı deleyim
Buva Baba Buvaaaaa! Anam beni dövüyor Baba annem beni dövüyor
Büber Biber Bi bidon büber turşusu gurdum Bir bidon biber turşusu yaptım
Büelek Hayvanları ısırıp ürküten bir çeşit sinek    
Carkıt Hurda, eski, külüstür, kullanılamaz hale gelmiş Bu arabanın carkıtı çıkmış Bu arabanın hurdası çıkmış
Cavlak Kel  Cavlak gafalı bi adamınan gonuşdum Kel kafalı bir adamla konuştum
Cavur Düşman, Gâvur, yabancı Elin cavuru gelmiş burda iş gurmuş Elin yabancısı gelmiş burda iş kurmuş
Cazgır Baskın, hırçın kişi Naadar cazgırsın yav. Ne kadar cazgırsın yav
Cebelleşmek Uğraşmak, boğuşmak Uyramda bi canavarınan cebelleşdim Rüyamda bir canavarla boğuştum
Celfin Genç tavuk    
Cere Topraktan yapılmış büyük testi (su,pekmez, turşu, vs saklanır) Böyük bir cere bekmez gaynattım Büyük bir testi dolusu pekmez kaynattım
Ceyran Elektrik Boon aaşam ceyran kesileceemiş Bugün akşam elektrik kesilecekmiş
Cılk Bozuk yumurta, bozulmuş bir şey için de kullanılır. Bu işin cılkı çıktı  
Cıllazmak Oyun bozanlık etmek Ali oyunda hep cıllazıyor Ali oyunda her zaman oyunbozanlık yapıyor
Cıngarcılık ortalığı karıştırmak, velveleye vermek Sen de çok cıngarcısın gardaşım yav Sen de çok ortalığı karıştırıyorsun kardeşim
Cıngırdak Çıngırak Cıngırdaklı ilan çıkdı sevdiğim Çıngıraklı yılan çıktı sevdiğim
Cırcır Fermuar Cırcırın açık galmış Fermuarın açık kalmış
Cırrık Bi çeşit kuş,     
Cıplak Çıplak cıplak ayaanan gezme Çıplak ayakla gezme
Cıplanmak Soyunmak    
Cırcıplak Çırıl çıplak olmak Adam cırcıplak ortalıkda dolanıyor Adam çırılçıplak ortalıkta geziyor
Cıscıvık Çok sulu     
Cıvık Sulu. Fazla laubali insanlar için de kullanılır. Na gadar cıvıksın be Ne kadar sulusun be
Cilpirti Bir tür kısa boylu maki sınıfına giren bitki    
Congerez Dipsiz Kuyu Garadepe'de Congerez var. Karatepe'de dipsiz kuyu var
Cuvara Sigara    
Cümbüzzük Sürekli ağlayan    
Çalı Kısa boylu odunsu bitkilerin genel adı.    
Çalmak Sürmek, Bir şeyi bir yere sürmek Elindee çatlaklara vikis çal Elindeki Çatlaklara vicks sür
Çapıt Bez Eski bi çapıt var mı? Ayaamı silecem Eski bir bez var mı? Ayağımı sileceğim
Çebiç yaşını yeni doldurmuş genç keçi Gurbanlık çebiçler geldi Kurbanlık genç keçiler geldi
Çellik Çelik çomak oyununun kısa adı Çellik çok keleş oyundur Çelik çomak çok güzel oyundur
Çezilmek,Çezmek Çözülmek, Çözmek İpi sıkı bağla çezilmesin İpi sıkı bağla çözülmesin
Çıkın Bohça Çıkını hazırla bebişim aaşam gaçacaz Bohçayı hazırla bebişim akşam kaçacağız
Çıkla, (Iççıkla) Safi Soğanı ıççıkla yime ekmeenen yi. Soğanı çıkla yeme ekmekle ye
Çımkıtmak, çımkımak Su, çamur vb. sıçratmak, Kenardan git su çımkımasın Kenardan git su sıçramasın
Çıngıl Üzüm Salkımı Üzümün bi çıngılı bi kilo geliyor Üzümün bir salkımı bir kilo geliyor
Çırpmak Silkelemek Cevizin çırpma zamanı geldi gayrı cevizin silkeleme zamanı geldi
Çiğin Omuz Çiğnimi bi ovüür yav Omuzuma bi masaj yapıver 
Çiili Kipri Kirpi Aaşam ayaama çiili kipri dakıldı akşam ayağıma kipri takıldı
Çilpiz Ağaçların ince dallarından elde edilen odun Iççık çilpiz topla da yakak Biraz çilpiz topla da yakalım
Çimmek Yıkanmak Dereye gidip çimek gelek mi? Dereye gidip yıkanalım gelelim
Çingil Ağzı açık kulplu sıvı (su, yoğurt vs) kabı, bakraç Bi çingil yoğurt aldım  
Çive Kene Guzunun memesine çive yapışmış Kuzunun memesine kene yapışmış
Çomaç Yufka ekmekten yapılmış dürüm Hu ekmee çomaç yap da yi Şu ekmeği dürüm yap da ye!
Çomça Yemek katılan kepçe Bi çomça taa yemek gatsana Bir kepçe daha yemek koysana
Çomça balığı Kurbağanın bebeklik hali, İribaş Çomça balığı böyüdümü gurbaa olur İribaş büyüdüğü zaman kurbağa olur.
Çörek  Fırın ekmeği Sabah çayında çörek yirim Sabah çayında fırın ekmeği yerim
Çörekçi Fırıncı Çörekçiye selam söyle Fırıncıya selam söyle
Çör-Çöp Küçük atıklar    
Çuvallık (Çulfalık) Dokuma tezgahı Her yaz çuvallık gurar savan dokurum Her yaz tezgah kurar savan dokurum
Çüşdede Bir çeşit ötücü kuş- İspinoz Kuşu    
Dansıyık      
Davşumak Taşımak    
Daylak Uzun boylu kimseler için söylenir Ahmet çok daylak boyludur Ahmet çok uzun boyludur
Debelenmek Yerde yuvarlanmak    
Deel Değil Ben seniynen arkadaş deelim. Ben seninle arkadaş değilim
Deermençi Değirmenci    
Delaannı Delikanlı Delaannı bi yol vir de geçek Delikanlı bir yol ver de geçelim
Delaannı başı Düğünlerde gençlerin başı, delikanlı başı Düğünde delaannı başı benim Düğünde delikanlı başı benim
Demin Az Önce    
Demitten Az önce, biraz önce    
Dene Tane Bu hafta Bidene gol attım Bu hafta bir tane gol attım
Depelemek Çiğnemek, Ezmek, üzerinden geçmek Araba tavuğu depelemiş Araba tavuğu çiğnemiş
Depik Tekme  Depii Godummu yiri öpen ha! Tekmeyi Vurdum mu yere serilirsin ha!
Devinmek Kaşınan bir yeri kaşımak veya kaşıtmak. Omuzumu bi deviiir sana zahmet Omuzumu bi kaşıyıver sana zahmet
Devlikesüün Yarın değil öbürgün Yarın gelme devlikesüün gel Yarın gelme öbürsügün gel
Deyzaazı Teyze Kızı Nattıyon deyzaazı?  
Diller Derler Size köyde kim diller Size köyde kim derler?
Dimek Demek, söylemek O adam sana ne didi? O adam sana ne dedi?
Dinelmek, Dikelmek Ayakta durmak Dikele dikele yorulduk yav Ayakta durmaktan yorulduk ya
Domatis Domates Salata domatissiz olmaz Salata domatessiz olmaz
Doldurüürmek Dolduruvermek Hu Evrakı doldurüür sana zahmet Şu evrakı dolduruver sana zahmet
Dosdolu Ağzına kadar dolu, full Gölet bu sene dosdolu oldu Gölet bu sene ağzına kadar doldu
Dölek Düz Arabayı dölekte durdur. Arabayı düz yerde durdur
Dutmaç Bir tür hamur işi çorba    
Duzzak Tuzak                                        Sırçana duzzak gurdum Sıçana tuzak kurdum
Dürzü      
Düve Genç inek    
Edik Üzeri açık lastik ayakkabı    
Eer Gaya Eğri kaya Eer gayanın depesine çıktım Eğri Kaya'nın tepesine çıktım
Eğe Bıçak vb. kesici aletleri keskinleştirme aracı    
Eletmek İletmek, Götürmek Gızım hu tabağı mutfaa eletiir gel Kızım şu tabağı mutfağa götürüver gel
Ellemek Dokunmak Çocuğun yüzünü elleme mikrop bulaşır Çocuğun yüzüne dokunma mikrop bulaşır
Elöönaaşı Ele güne karşı Elöönaşı biraz ayıboldu. Ele güne karşı biraz ayıp oldu
En onuç En Önce, İlk En onuç ben geldim En önce ben geldim
Emmi Amca    
Enik Kedi, köpek yavrusu    
Endee, İndee  Elindeki, yanındaki anlamında kullanılan bir kelime Endeeni getir de bi bakayım baalım Elindekini getir de bi bakayım bakalım
Endeere Karşıdaki kişinin yakın yeri veya bulunduğu yer Endeere otur da iki laf idek Bulunduğun yere otur da biraz konuşalım
Ermenek Siyah lastik iş ayakkabısı    
Essah Gerçek, sahi Essah mı diyon? Gerçek mi söylüyorsun?
Eşki Ekşi. Ayrıca salça anlamı da vardır Eşki gaynattık boon Bugün salça kaynattık
Evelküün Evvelsi gün Evelküün şeere gidip geldim Evvelsi gün şehire gidip geldim
Fasille Fasulye Fasille yemeene bayılırım Fasulye yemeğine bayılırım
Fıldırmak  Atmak Fıldır gitsin At gitsin
Fırıldak Topaç    
Fırçalamak azarlamak Fırçayı yidik gene Azarı yedik yine
Fışkın Ağaç sürgünü Ağacın dibindee fışkınları temizle Ağacın dibindeki sürgünleri temizle
Foturaf Fotoğraf    
Gabık Kabuk    
Gaçılmak Kenara Çekilmek, Kaçınmak Gaçılın ben geliyorun Çekilin ben geliyorum
Galle Sincap Bizim cevizleri galleler yimiş Bizim cevizleri sincaplar yemiş
Gasa Kamyon, traktör vb. araçların römorku veya yük taşınan yeri Gammıyonun gasası dosdolu Kamyonun kasası full dolu
Gammıyon Kamyon    
Ganepe Kanepe    
Ganel Kanal    
Gatmak Bir şeyi başka bir şeyin içine koymak, dökmek, boşaltmak Bi bardak çay gatan mı? Bir bardak çay koyar mısın?
Gavız İçi boş Virdiğin cevizler gavızmış Verdiğin cevizlerin içi boş çıktı
Gayış Kayış. Kemer    
Gayıtlamak      
Gaysak Sulanmış toprağın yüzünün sertleşmesi Bostanın topraanın gaysaanı gırıyoruz Sebzeliğin toprağının gaysağını kırıyoruz
Gaysilenmek Hamurun yüzünün hafif sertleşmesi    
Gazma Toprak kazma aracı, Bir yeri kazma    
Gazmaynan Kazma İle Baççe gazmaynan bitmiyor Bahçe Kazmakla bitmiyor
Gazzak Kazak    
Gelenaadar Gelene kadar Ben gelenaadar bekle Ben gelene kadar bekle
Gelikene Gelirken Gelikene bi kilo domatis getir Gelirken bir kilo domates getir.
Gelin Bacı Mahalleye gelin gelen kişiye komşuları böyle seslenir.    
Gelmeerrin Gelmeyiveririm Gızarsan gelmeerrin bende Kızarsan ben de gelmeyiveririm
Gereze Döğüş horozu    
Geymek Giymek Gazzaanı gey üşüme Kazağını giy üşüme
Gıç Ayak Yaramazlık yaparsan gıçını gırarım Yaramazlık yaparsan ayağını kırarım
Gıı Kız Naptın gıı? Ne yaptın kız?
Gıcırağaç Tahteravalli benzeri oyun aleti    
Gımışdamak Kımıldamak    
Gıncırlak Salıncak    
Gıllik Küçük Boyun da çok gıllikmiş canım Boyun da çok küçükmüş canım
Gındırık Kapı veya pencerenin hafif açık olma hali Gapıyı gındırık goy da hava alsın Kapıyı hafif açık bırak da hava alsın
Gırklık Koyun, keçi gibi hayvanların traş makası    
Gıymık Küçük odun parçası    
Gidekene Giderken Eve gidekene fırından iki çörek al Eve giderken fırından iki ekmek al
Gidişmek Kaşınmak Sırtım çok gidişti yav Sırtım çok kaşındı yaa
Gitmeerrin Gitmeyiveririm Düğüne gitmeerrin bak ha. Düğüne gitmeyiveririm bak.
Gizzek Gizzek Çiftleşen erkek hayvanları azdırmak için söylenir    
Goca, Gocaman Büyük, iri    
Gocamaar Kocapınar- Köyümüzde bir su kaynağı    
Gocana Büyükanne    
Gocabuva Büyükbaba    
Goçmarkelle İguana cinsinden bir tür kaya kertenkelesi    
Gofa Kova Bi gofa büber topladım Bir kova dolusu biber topladım
Golcu Orman muhafaza memuru Gaçalım golcu geliyor kaçalım orman memuru geliyor
Goyşu Komşu    
Goyurmak Bırakmak    
Goyurüürmek Bırakıvermek    
Göbelek Kuzu göbeği, Kuzu mantarı    
Göçmek Taşınmak. Yıkılmak Ev göçtü - Şeere göçtük Ev yıkıldı - Şehire taşındık
Gök, Gömgök Olmamış, Ham    
Gökgörmedik Görgüsüz hareket eden, Sonradan görme Gökgörmediin oğlu olmuş, dutmuş ... Görgüsüzün oğlu olmuş, tutmuş ...
Gölük At hayvanı Gölüğün semeri eskimiş. Atın semeri eskimiş
Göynek Atlet, fanila  Hayatım göyneemi virin mi? Hayatım atletimi verir misin
Gunnamak Yumurtlamak, doğurmak Bizim tavuk hergün gunnar Bizim tavuk her gün yumurtlar
Gunnaçı Hamile Şoo kedi gunnacıymış Şu ilerdeki kedi hamileymiş
Gurbaa Kurbağa     
Gurdamak Karıştırmak,   Elöönaaşı burnunu gurdayıp durma Ele güne karşı burnunu karıştırıp durma
Gurk tavuk Civciv çıkarmış veya çıkarmaya aday tavuk    
Guyröölü Kuyruğu Ölüm anlamında. Akrep    
Güççükmaar Küçükpınar- Köyümüzde bir su kaynağı    
Güğüm Ibiksiz bakır veya alüminyum su kabı    
Gütmek Hayvanı otlatmak için gezdirmek, Takip etmek, gözetmek     
Haççabaçcık Hatice Bacı    
Hakgat Gerçek, Hakikat Hakgat mı diyon Gerçek mi söylüyorsun?
Heç Hiç Seni gırar mıyım heç Seni kırar mıyım hiç
Hela Tuvalet, WC    
Helke Kova    
Herif Koca (Eş anlamında)    
Heye Evet    
Hınzır Domuz. Yaramaz gözü açık kişilere de denir    
Hışır Çör Çöp veya işe yaramaz eşya topluluğu Şu hışırları süpürüür bi zahmet Şu çörü çöpü süpürüver bi zahmet
Hindi Şimdi, hemen Hindi süpürüyorum Şimdi süpürüyorum
Hoşunaatmek Hoşuna Gitmek Hu gız benim acayp hoşumaadiyor Şu kız benim Çok hoşuma gidiyor
Hoşlaşmak Hoşlanmak    
Huzüülü Boşa, Boşu boşuna Huzüülü işlerinen uğraşma Boş işlerle uğraşma
Hüdüllü Tepesi püsküllü bir kuş. Tarla kuşu    
Ilmık Çim haline gelmiş ekin    
İcar Kira    
Irbık İbikli Bakır su kabı, İbrik Irbığı getir de elimi yuyayım İbriği getir de elimi yıkayayım
İküün İki gün    
İman Göğüs, bağır    
İnaka-inakala İşte Şurada Galemin burda inakala İşte kalemin burada
İlan Yılan ilandan çok gorkarım Yılandan çok korkarım
İlaana Lahana İlaana sarması yapalım mı? lahana sarması yapalım mı?
İleen Leğen İleene su doldur da çocuğu çimdirek Leğene su doldur da çocuğu yıkayalım
İledin Ladin ağacı    
İlişmek Tutuşmak, yanmak Ataşı iliştir  Ateşi tutuştur
ilkin İlk önce    
İreyni Reyhan Çiçeği, Fesleğen    
İrişkin Sucuk    
İskembe Küçük oturacak sandalye, iskemle    
iyitden İyice, bayağı çok vb. anlamında kullanılır.    
Kak  Meyve kurusu    
Keh Kenar Damın kehine oturma düşersin Damın kenarına oturma düşersin
Kekmek Gagalamak Gurk tavuk adamı fena kekiyor Gurk tavuk adamı kötü gagalıyor
Kel Çirkin Bu ne biçim yazı yav, kel bişii Bu ne biçim yazı ya çok çirkin bişey
Keleş Güzel Na gadar keleş bi gızsın sen böyle Ne kadar güzel bir kızsın sen böyle
Kelleşmek Rahatsızlanmak, Kötü Olmak Dedem kelleşti hastaneye götürdük Dedem rahatsızlandı hastaneye götürdük
Kelten Kertenkele    
Keltoş Kel kafalı Keltoşlar sevimli olur Kel kafalılar sevimli olur
Kendir Halat Kendiri sıkı bağla çezilmesin. Halatı sıkı bağla çözülmesin
Kenef Tuvalet, WC    
Kepi Sandık çivisi    
Kertik Çentik    
Kertmek Çentik açmak    
Keymene Çok zayıf    
Kısrak Dişi at    
Kiriş Yere düşmüş çam yaprağı    
Kirmen El ile Yün eğirmeye yarayan alet    
Koyak Dağlar veya tepeler arasındaki vadi    
Köşger Ayakkabı satan ve tamir eden kişi    
Küncü Susam Küncülü ekmeğe bayılırım Susamlı ekmeğe bayılırım
Küren - Bi küren Grup, sürü - Bir çok Eletirik teline Bi Küren guş gondu elektrik teline bir sürü kuş kondu
Laap Lakap    
Lepe Sulu Bulgur yemeği    
Maakene Makine Maakenenin tekeri gırılmış Makinenin tekerleği kırılmış
Manadura Domates Canım da Manadura salatası çekti be Canım da domates salatası çekti be
Manık Kedi, köpek yarusu    
Mantız Yuvarlak Mangal, Kriz Ocağı    
Maşrapa Banyo-tuvalet tası Helaya bi maşrapa su dök. Tuvalete bir tas su dök
Mazzak Daha olmamış, ham meyve    
Merkep Eşek    
Meşin Deri    
Mıdık En uç nokta Mıdığı dutuyor, nirdeyse gopacak Ucu tutuyor nerdeyse kopacak
Mık Metal Çivi Keseri vir de hu mıkı çakayım Keseri ver de şu çiviyi çakayım
Miltan Gömlek Miltanın düğmesi gırılmış Gömleğin düğmesi kırılmış
Motur Motor, Traktör Motur yanıyor goşun loooooyyn Motor yanıyor koşun 
Mukayet olmak Sahip çıkmak, göz kulak olmak Bizim çocuğa mukayyet ol hocam Bizim çocuğa göz kulak ol hocam
Mundar Pis, bir şeyi ziyan etmek Hayvanı mundar ittin yav Hayvanı ziyan ettin ya
Muşamba  Naylon    
Naal Nasıl Naal oldun goyşu? Nasıl oldun komşu?
Nacak Balta    
Neci "Ne" anlamında kullanılır.  Deli mi neci? Deli mi ne?
Okarı Yukarı Gafanı okarı galdır Kafanı yukarı kaldır
Okarüüz İki katlı evlerde üst kat, yukarı yüz Okarüüze gel çay içelim Üst kata gel çay içelim
Okuntu Düğün veya Nişana davet için verilen hediye Goyşu bize okuntu yok mu? Komşu bize okuntu yok mu?
Oluk Ağaç veya metaldan yapılmış su akağı    
Osanmak Bıkmak, Usanmak    
Oturak Oturulan şey, iskemle, koltuk vb.    
Öfelemeç Yufka kırıntılarıyla yapılan yiyecek (peynirli, çökelekli vs) Öfelemeci çayınan yiyecen gardaşım Öfelemeci çayla yiyeceksin kardeşim
Önüüz Ön Yüz, Ön taraf    
Ötöön Geçen gün, geçenlerde Ötöön size geldik yoodunuz. Geçenlerde size geldik yoktunuz
Ötüüz Öte Yüz, Bir şeyin öbür Tarafı, Öte taraf Hayvanlar ötüüzde yayılıyor Hayvanlar öte tarafta otluyor
Pakır Bakır Tencere Kemikleri pakırda haşladım Kemikleri tencerede haşladım
Pantul Pantolon Pantulun paçasına çamır bulaşmış Pantolonun paçasına çamur bulaşmış
Parçapinçik Paramparça olmuş İşte hindi yüreemi parçapinçik ittin İşte şimdi yüreğimi parçaladın
Pardı Çit yapımı için kullanılan, andız, ardıç ağacının yarılmış odunu Pardıyı sağlam çak tavuk girmesin Çiti sağlam çak tavuk giremesin
Pata Patates Pata yemeene bayılırım Patates yemeğine bayılırım
Pelit Palamut    
Peşgir Havlu Gızım hu peşgiri buvana uzadiir Kızım şu havluyu babana uzatıver
Peştambal Küçük sofra bezi. İçine eşya konulan kare biçimli bez    
Pısmak Çökmek, Çömelmek    
Saab Sahip Herkeş malına saab olsun Herkes malına sahip olsun
Saan Tabak Saanı yire düşürdüm Tabağı yere düşürdüm
Sabısı Sahibi Hoo evin sabısı kim kine? Şu ilerdeki evin sahibi kim acaba?
Sabaanan Sabahleyin çok erken, Sabahın köründe    
Sabacıınan Sabahleyin çok erken, Sabahın köründe    
Sadır Hayvan gübresi Baççeye bi gammıyon sadır lazım  Bahçeye bir kamyon hayvan gübresi lazım
Sallangaç Salıncak Sallangaç çövek mi? Salıncakta sallanalım mı?
Sandelle Sandalye Sandelleye keleş otur, gırılmasın Sandalyeye güzel otur kırılmasın
Saplı Maşrapa benzeri sapı olan çukur kap Saplıynan gazandan yemek gat Saplı ile kazandan yemek koy.
Savan Çulfalıkta dokunan kilime benzer yer sergisi Ucundan dut da hu savanı çırpak Ucundan tut da şu savanı silkeleyelim
Seğitmek,Sinitmek      
Sekmek Tek ayakla zıplamak    
Sekmek Merdiven basamağı Bizim sekmek yıkıliirmiş yav Bizim basamak yıkılıvermiş yav
Semer At, eşek gibi hayvanların eyeri Bana semercinin torunu diller. Bana semercinin torunu derler
Seniynen Seninle Seniynen sözümüz böyle deeldi Seninle sözümüz böyle değildi
Sınıkçı Kırık çıkıkçı    
Sırçan Sıçan, Fındık faresi Aşüüzde sırçan gördüm Aşüüzde fındık faresi gördüm
Sırt Vücudun arka kısmından başka, Elbise anlamında da kullanılır  Hayatım iş sırtlarımı yudun mu? Hayatım iş elbiselerimi yıkadın mı
Sırtarmak Sırıtmak Ne sırtarıyon pis pis gardaşım Niye sırıtıyorsun pis pis kardeşim
Somya Kanepe Aradıın ileen somyanın altında Aradığın leğen somyanın altında
Soyka Birisine kızınca söylenir. Sevilmeyen tip anlamında O soyka emmine söyle şımarmasın  
Söbü Bir tarafı sivrilmiş, yamulmuş Bu top neci yav, söbü bişii oy Bu top ne ya yamuk bişey
Sulusepen Karla karışık yağmur    
Sündürmek Uzatmak    
Şataf Küçük kalmış, gelişimini geç tamamlayan  meyve    
Şeer Şehir Boon şeereettim Bugün şehire gittim
Şırana Üzüm vb. meyvelerin şırasını çıkarmaya yarayan ahşap yapı    
Şii Şey    
Şiitmek Şey yapmak, bişey yapmak    
Taara Tahra, Çalı-çırpı kesmeye yararayan el baltası    
Tafa Tava Tafaya bigaçdene balık at baalım Tavaya birkaç tane balık at bakalım
Taka Pencere, Eski evlerde duvara gömülü dolap veya pencere Takadaa benim hapı getiriir oğlum Penceredeki benim hapı getiriver oğlum
Takadaa Takadaki, penceredeki    
Takdelen Ağaçkakan    
Takgalle Ağaçkakan    
Tana Dana Bizim tana bayaa böyüdü  Bizim dana bayağı büyüdü
Taras Teras, Bahçelerde yapılan sekiler    
Teynel Defne    
Teker  Araba Lastiği Bizim moturun tekeri patlamış Bizim traktörün tekerleği patlamış
Tekerlenmek Yuvarlanmak Daşı fıldırdıydım tekerlendi gitti Taşı fırlattım yuvarlandı gitti 
Teliz Delikli, fileye benzer çuval O pataları telize doldur da götür O patatesleri telize doldur da götür
Tepiz Çengelli İğne Arkadaşlar tepizi olan var mı? Arkadaşlar çatallı iğnesi olan var mı
Tesbeesin Köyümüzde, Tesbisekisi denilen kirazıyla meşhur bölgemiz    
Tevir Çeşit, Tür Yazı bi tevir-gışı bi tevir. Yazı bir çeşit - kışı bir çeşit
Teynel Defne çalısı    
Tırafa Trafo Tırafa patladı ceyran kesildi Trafo patladı elektrik kesildi
Tirki Küçük leğen    
Topak Yuvarlak    
Topalak Hammaddesi bulgur olan lezzetli bir sulu yemek    
Toslak Küçük dana    
Tosgaba, Tosba Kaplumbağa Abooovv tosbaalar fasilleyi hep yimiş Abooov kaplumbağalar fasulyeyi hep yemiş
Tosun Genç erkek dana    
Tömek Uzun şekilde yarılmış andız ağacı odunu    
Tuluk İçine Peynir vb. konulan Hayvan Derisi    
Tulukmak Düşen veya atılan bir şeyin Bir yerde takılıp kalması    
Uluk Çürük  Uluk meyvalar yinmez Çürük meyveler yenmez
Uşak Çocuk, Çocuklar Gafamı bozmayın uşaklar Kafamı bozmayın çocuklar
Uyra Rüya Boon uyramda seni gördüm Bugün rüyamda seni gördüm
Üleşmek Paylaşmak Buvam ölmeden baççeleri üleştirdi. Babam ölmeden bahçeleri bölüştürdü
Vallay Vallahi Vallay doğru diyon Vallahi doğru söylüyorsun
Yampiri Kenarda Düşmek üzere duran    
Yalak Küçük çukur    
Yav Yahu    
Yaykamak Çalkalamak Çingili suyunan yayka,çorba gatacam Çingili suyla çalkala, içine çorba koyacam
Yedi gülle Yedi Kule denilen eğlenceli bir çocuk oyunu    
Yıkıliirmek Yıkılıvermek    
Yir Yer Başımın üstünde yirin var Başımın üstünde yerin var
Yonuz Eriği Aşısız erik, yabani erik    
Yoymak İsraf, ziyan etmek Yazzık yav o gadar nimeti yoydun Yazık ya o kadar nimeti israf ettin
Yuka ekmek Yufka Hanım bi yuka ekmek sula da yiyek hanım bir yufka ekmek sula da yiyelim
Yu-mak Yıka-mak Elinizi ayaanızı appacık yuyun e mi? Elinizi ayağınızı tertemiz yıkayın e mi?
Yumuş Emir, Buyruk Na gadar yumuş buyuruyon yav Ne kadar emir veriyorsun ya
Yunak Yıkanılacak kirli eşyalar    
yunaklık Çamaşır yıkanan ve Yıkanılan yer Yunaklıkta yunak yunur ve çimilir  
Yüklük Evlerde Yatak vb. konulan yer. Yüklüktee yorganımızı aliir gel  
Yüzünkoyu Yüzüstü yere yatmak    
Zaar Zahir. Heralde anlamında kullanılan bir sözcük    
Zekaret  Ölüm döşeğinde olan    
Zenaat Sanat, meslek    
Zerrik Birini kızdırarak ağlaması için söylenir Zerrrik ağlayamaz ki  
Zıylan Kaygan    
Zibil Çöp. Sadır (Hayvan gübresi)    
Zomp Balyoz Zombu godummu daşı gırıyorum  Balyozu vurdum mu taşı kırıyorum
Zopa Sopa Zopayı yirsen akıllanın Sopayı yersen akıllanırsın
Zumzuk Yumruk    
İŞARET ve SORU SIFATLARI
İhi İşte, Çok yakındaki şeylerin tarifinde kullanılır.     
İnekala İşte burada, Çok yakındaki şeylerin tarifinde kullanılır.     
Taa  Biraz uzakta olan şeyleri göstermek için kullanılır    
Teşşaa Biraz daha uzakta    
Teynakala Çok uzakta    
Teeynakala Çok daha uzakta    
Haarda Hangi yerde? Nerde?    
hurda İşte Şurada    
Hoorda Biraz uzakta, Daha Şurada    
Toorda Biraz daha uzakta, Daha Orada    
Şoorda Biraz daha uzakta, Daha Orada    
Hayle "Hangi öyle" anlamında. Nasıl?    
Höyle Şöyle    
Naal Nasıl?    
Naal ittin? Nasıl Ettin? Nasılsın?    
Naakıt Ne vakit, Ne zaman    
Naadar Ne kadar?    
Haası Hangisi?    
Neyin Uçun? Niçin    
SESLENME 
Hayn Korkutma amaçlı kullanılır Hayn çekilin ordan  
Hoyn Birine seslenirken sesi duyurmak için kullanılır. Hoyn nattıyonuz bea  
Hoooyyn Uzaktaki birine seslenirken kullanılır Hoooyyn Memet!  
Loooyyn Uzaktaki birinden gelen çağrıya cevap vermek için kullanılır Ne diyon Loooyyn!  
Eeeeyy Uzaktaki birine "efendim buradayım" demek için kullanılır    
Hadin Çapoolun Haydi Çabuk olun, acele edin    
DEYİMLER
  DEYİMLER ANLAMLARI
  Baykı Seften Bayağı hesaptan.
  Bi Hoş Taa oldum Birazcık rahatladım  
  Cascavlak kalmak Varını yoğunu yitirmek, iflas - kel olmak  
  Cavlak Gafalı Kel kafalı  
  Cayırt diye düşmek Önünden hızla geçmek  
  Cülüklü gazma üst kısmında küçük baltası bulunan kazma aracı  
  Çelenk dibi beklemek Erkeklerin, sevdikleri kızın evinin dışında bi kenara saklanarak kızı beklemesi  
  Dayakdan sündürmek Çok kötü dövmek  
  Deste çekmek Biçilen ekinin saplarını toparlayıp taşımak  
  İçi Cız etmek Acımak,   
  Çiğnini Çekmek Omuzunu üşüyor gibi çekmek  
  Çişten Kerahat Yaramaz, şımarık anlamında kullanılır
  Di gidi di itmek Birşeyi sürekli söylemek, tekrarlamak
  Duluuna Oturmak Yanına oturmak  
  Dünkü Bu Esir Dünkü bu vakit  
  Dün deyil evelküün Dün değil evvelsi gün  
  Faldır faldır itmek Titremek  
  Gabak Gafa Kel Kafa  
  Gepirt diye düşmek Çok hızlı hareket etmek  
  Gıdım gıdım virmek Az Az vermek  
  Gımış Gımış İtmek Sürekli kımıldamak  
  Gocamaaann bişii Çok büyük  
  Gocca Bişi Çok büyük  
  Göbeeni it ayaa mı yidi? Çok gezen yerinde durmayan kişiler için söylenir.
  Göğün dibi karardı Havada kara bulutlar gözükmesi  
  Haşadı çıkmak Çok yorulmak, mecali kalmamak  
  Heder Olmak Ziyan olmak  
  Hışır gibi olmak Bir şeyin çok olması. Çok ıslanmak anlamı da vardır
  İkiye bir İki de bir  
  İküün evel İki gün önce  
  İmanın yalaa Göğsün ortasındaki çukurluk  
         Keşşik Virmek Birine, kendisine yardım etmesi karşılığında işinde yardım etmek
  Lafı Gıvırmak Gerçeği saklamak  
  Malamat olmak Ele güne rezil olmak  
  Mel mel bakmak Boş boş, mal mal bakmak  
  Mitil gibi olmak Bir şeyin Çok fazla olması  
  Mukayet Olmak Gözkulak olmak, kollamak, Korumak  
  Ne Tevir (Naal) Ne şekil  
  Nirde dii sormak Nerde diye sormak  
  Ocaa Batasıca Evi, yuvası yıkılsın anlamında bir beddua
  Ölü Ölmüş Birisi vefat etmiş  
  Pelidini yitirik alaabak gibi bakmak aval aval çevresine bakmak  
  Sabaddan beri Sabahtan beri  
  Sallangaç çövmek Salıngaçta sallanmak  
  Sığışamamak Sıkıntılı olup bir yere sığmamak  
  Ta hindi gitti Daha şimdi gitti  
  Türkü çıırmak Türkü söylemek  
  uyuş uyuş itmek Çok yavaş hareket etmek  
  Yannık Yaymak Yayık makinasıyla ayran yapmak  
  Yumuş Buyurmak Emir vermek, iş buyurmak  
  Yunak Yumak Çamaşır Yıkamak  
  Yüzü yüzülesice Yüzünün derisi yüzülsün anlamında Beddua
  Zıkımın dibini yi ! Zıkkımın kökünü ye! anlamında beddua
  Zibil gibi Çok fazla   
  Züp Deke Deke Teke veya koçlara tos vursunlar diye kızdırma amaçlı söylenir.
BİLMECELER
Bilmece    Cevap
Galöözünde çingil asık. Nedir?   Devenin memesi
Höt höt didim git ora yat didim.   Süpürge
Murt murt yapraa Hacı Osman topraa, ya bunu bilecen yada bu gece ölecen.   Kına
Öte linlin beri linlin bir ayağın üstüne duru linlin   Kapı
Altı tahta üztü tahta içinde bi ganlı gahpe   Kaplumbağa
Fiik okarı fiik aşşaa, fiigaa fiigaa Mustafa aga   Sırt Tulumbası
Hatma bana sivil atma   Kaplumbağa
Benim bi evim var iki odası bi direği var   Burun
Evden eve allı gelin   Çıra
Dağdan gelir seke seke guru üzüm döke döke   Davar
Dağda tak tak, suda şıp şıp, arşın ayaklı, burma bıyıklı   Nacak, balık, leylek, kedi
TEKERLEMELER
Harkıt torbanı sarkıt Çocukları korkutmak için söylenir. "Harkıt"; keseli bir canavardır.
Dereye goydum yumurta, depeye goydum yumurta; deredeeni sel aldı, depedeeni yel aldı, ilan çiyan gavluyor da sen neye gavlamıyooon ciyak ciyak ciyak. Bu tekerleme, eskiden ağaç kabuklarının soyulması ile eğlence amaçlı düdük yapılırken, ağaç kabuğunun daha kolay soyulması (gavlaması) için söylenirdi.
Tarlanın daşlısı, gızın saçlısı, öküzün inek başlısı makbuldür.